ซึมเศร้า เราคุยกันได้ DEPRESSION LET'S TALK Click Here

ทีฆายุโก โหตุ มหาราชา ด้วยเกล้า ด้วยกระหม่อม ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่กรมสุขภาพจิต

กรมสุขภาพจิตคว้ารางวัลระดับโลก Golisano Global Health Leadership Award Click Here

เรื่องสุขภาพจิตเป็นเรื่องสำคัญและเป็นปัญหา พลเรือเอกณรงค์ พิพัฒนาศัย

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

แอลกอฮอล์คืออะไร

แอลกอฮอล์คืออะไร

โดย กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

แอลกอฮอล์คืออะไร

แอลกอฮอล์ เป็นสารเสพติดชนิดหนึ่ง เกิดจากหมักผัก ผลไม้ หรือเมล็ดพืชชนิดต่างๆ

แอลกอฮอล์ โดยตัวของมันเองจะไม่มีรส ไม่มีกลิ่น รสหรือกลิ่นในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จะมาจากส่วนประกอบในการหมักและการแต่งกลิ่น

เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แต่ละชนิดจะมีความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ต่างกัน สุรายี่ห้อต่างๆ เช่น แม่โขง แสงโสม หงส์ทอง ราเจนซี่ ชีวาส รีกัล จอห์นนี่ วอล์คเกอร์ 100 ไพเพอร์ส์ ฯลฯ จะมีแอลกอฮอล์ประมาณ 40% ไวน์ทั่วไปมีแอลกอฮอล์ประมาณ 12% และเบียร์ทั่วไป จะมีแอลกอฮอล์ประมาณ 5%

หลายคนเข้าใจผิดว่าแอลกอฮอล์เป็นสารเสพติดที่ช่วยกระตุ้นประสาท เพราะเมื่อเริ่มดื่มจะรู้สึกสดชื่นผ่อนคลาย กล้าพูดกล้าแสดงออก แต่ความจริงแอลกอฮอล์จะออกฤทธิ์กดประสาท ทำให้สมองทำงานช้าลง พูดจาอ้อแอ้ เดินไม่ตรงทาง ความคิดสับสน ถ้าดื่มอย่างรวดเร็วในปริมาณมากๆ แอลกอฮอล์จะกดทางเดินหายใจทำให้เข้าขั้นโคม่าและเสียชีวิตได้


ดื่มแอลกอฮอล์แล้วจะเกิดผลอะไรบ้าง

ถ้าดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากๆ เป็นประจำ จะทำให้เกิดผลเสียดังนี้

ผลต่อร่างกาย

แอลกอฮอล์จะส่งผลร้ายต่ออวัยวะต่างๆ ได้แก่ ทำให้ตับอักเสบ ตับแข็ง ตับอ่อนอักเสบ กระเพาะอาหารอักเสบเป็นแผลในกระเพาะอาหาร เป็นมะเร็งทางเดินอาหารและลำไส้เป็นโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง ปอดบวม กล้ามเนื้ออักเสบกระดูกสันหลังพรุน โรคเก๊าท์ เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ เป็นต้น

ผลต่อสมองและระบบประสาท

แอลกอฮอล์จะทำลายสมองทำให้ความทำให้ความจำเสื่อม การทรงตัวไม่ดี เลือดออกในสมอง ปลายประสาทพิการทำให้ชาตามมือตามเท้า ถ้ามารดาที่ตั้งครรภ์ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำจะทำให้ทารกมีความผิดปกติทางสมอง ปัญญาอ่อน ลักษณะใบหน้าผิดปกติ และมีความผิดปกติของหัวใจได้ด้วย

ผลต่อครอบครัวและสังคม

การดื่มแอลกอฮอล์จะเป็นสาเหตุให้เกิดความขัดแย้งในครอบครัว ทำให้ครอบครัวแตกแยก เด็กขาดความรักความอบอุ่น สามีภรรยาต้องหย่าร้างกัน ทำให้การทำงานไม่มีประสิทธิภาพ ถูกนายจ้างลงโทษ ถูกไล่ออก ทำให้ตกงาน ทำให้เงินทองไม่พอใช้ เป็นหนี้เป็นสิน อาจถูกจับดำเนินคดีเพราะเมาแล้วขับเมาแล้วเอะอะอาละวาด เป็นที่รังเกียจของชุมชนและสังคม

ชายกับหญิงดื่มได้เท่ากันหรือไม่

ชายกับหญิงจะได้รับผลจากการดื่มแอลกอฮอล์แตกต่างกัน

จากการทดลองโดยให้ชายกับหญิงที่มีน้ำหนักและส่วนสูงใกล้เคียงกันดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเท่าๆ กัน จะพบว่า

ผู้หญิงจะมีความเข้มแข้นของแอลกอฮอล์ในเลือดสูงกว่าผู้ชาย นั่นคือ ผู้หญิงจะเมาเร็วกว่า

นอกจากนี้ ผู้หญิงจะใช้เวลานานกว่าผู้ชายในการกำจัดแอลกอฮอล์ออกจากร่างกายด้วย นั่นคือ เมื่อดื่มเบียร์ 4 แก้ว เท่าๆ กัน ผู้หญิงจะใช้เวลากำจัดแอลกอฮอล์นานถึง 6 ชั่วโมงในขณะที่ผู้ชายจะใช้เวลาเพียง 4 ชั่วโมงเท่านั้น

ผู้หญิงจึงดื่มแอลกอฮอล์ได้น้อยกว่าผู้ชาย

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่ตั้งครรภ์ การดื่มแอลกอฮอล์ไม่เพียงแต่จะส่งผลเสียต่อมารดาเท่านั้น แต่ยังส่งผลเสียต่อทารกในครรภ์ด้วย ดังนั้นเมื่อตั้งครรภ์ จึงไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ หรือถ้าจะดื่ม ก็ต้องดื่มให้น้อยที่สุด

ดื่มมาตรฐานคืออะไร

เนื่องจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีมากมายหลายชนิด และแต่ละชนิดจะมีปริมาณแอลกอฮอล์แตกต่างกันออกไป จึงจำเป็นต้องมีการกำหนด “ดื่มมาตรฐาน” ขึ้น เพื่อช่วยให้ผ็ดื่มสามารถจะรู้ได้ว่าตนเองได้ดื่มแอลกอฮอล์ไปแล้วมากน้อยเพียงใด

ทั้งนี้ 1 ดื่มมาตรฐาน จะหมายถึงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ประมาณ 10 กรัม

ตัวอย่างเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่นับเป็น 1 ดื่มมาตรฐาน ได้แก่

เบียร์โดยทั่วไป 1 แก้ว (285 ม.ล.) หรือ

ไวน์โดยทั่วไป 1 แก้วเล็ก (100 ม.ล.) หรือ

เหล้า 1 แก้ว เช่น แม่โขง แสงโสม หงส์ทอง รีเจนซี่ ชีวาส รีกัล จอห์นนี่ วอล์คเกอร์ 100 ไพเพอร์ส ฯลฯ (30 ม.ล.)

คุณดื่มมากเกินไปหรือเปล่า

ปริมาณการดื่มที่ปลอดภัยสำหรับชายและหญิง ควรเป็นดังนี้

ผู้ชายที่มีสุขภาพดี ควรดื่ม

ไม่มากกว่า 4 ดื่มมาตรฐานในแต่ละวัน

อย่างน้อยต้องไม่ดื่มเลยสัปดาห์ละ 2 วัน

ไม่ดื่มมากกว่า 6 ดื่มมาตรฐานในวันเดียว

ผู้หญิงที่มีสุขภาพดี ควรดื่ม

ไม่มากกว่า 2 ดื่มมาตรฐานในแต่ละวัน

อย่างน้อยต้องไม่ดื่มเลยสัปดาห์ละ 2 วัน

ไม่ดื่มมากกว่า 4 ดื่มมาตรฐานในวันเดียว

หากคุณดื่มมากกว่านี้ ถือว่าการดื่มของคุณอาจก่อให้เกิดอันตรายได้

ในบางสถานการณ์ เช่น เมื่อต้องขับรถ ขับเรือ เมื่อต้องทำงานกับเครื่องจักร ช่วงที่ว่ายน้ำ ดำน้ำ หาปลา เมื่อตั้งครรภ์ เมื่อเจ็บป่วย หรือเมื่อกำลังใช้ยาบางชนิด ฯลฯ การดื่มแม้เพียงเล็กน้อยก็ทำให้คุณเสี่ยงอันตรายได้ จึงไม่ควรดื่มเลย

คุณควรดื่มให้น้อยลงหรือควรหยุดดื่มไปเลย

คุณควรหยุดดื่มได้แล้วถ้ามีอาการดังต่อไปนี้ แม้เพียงเล็กน้อย

มือสั่นเป็นประจำในตอนเช้าหลังจากที่ดื่มจัดเมื่อคืนก่อน

มีอาการเจ็บป่วย เช่น เป็นโรคตับ เป็นต้น

ความจำเสื่อม หลังสร่างเมาแล้วจำไม่ได้ว่าทำอะไรไปบ้าง

ส่วนคุณที่ดื่มมากกว่ามาตรฐานที่กำหนด แต่ยังไม่ปรากฏอาการดังกล่าวข้างต้น คุณควรควบคุมปริมาณการดื่มของคุณให้น้อยลง เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

*******************************************

เอกสารอ้างอิง:จากวันฟ้าใส กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข หน้า 1-6

สนใจข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับแอลกฮอล์ เพื่อศึกษาและ/หรือ ประเมินตนเองว่าท่านจัดอยู่ในประเภทที่มีปัญหาหรือติดแอลกฮอล์แล้วหรือยังเพื่อการปฏิบัติตัวเบื้องต้น ลดการดื่มแอลกอฮอล์ให้ได้ด้วยตนเองเบื้องต้น

กรุณาคลิกที่นี่เพื่อ Download เอกสารด้านการประเมินภาวะติดแอลกอฮอล์

15 July 2548

By โดย กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

Views, 46150