5หนทางดูแลผู้สูงอายุ เลี่ยงโรคภัยร่างกาย-จิตใจ


วันนี้เป็นวันผู้สูงอายุแห่งชาติ ซึ่งก่อนถึงวันงาน มีหน่วยงานทั้งราชการและเอกชนจัดกิจกรรมที่กระตุ้นให้คนในสังคมห่วงใยดูแลผู้สูงอายุทั้งในครอบครัวและในสังคม

ในงาน "รณรงค์กลับบ้านปลอดภัย มอบความสุขใจ แด่ผู้สูงวัยที่คุณรัก" น.พ.ชาตรี บานชื่น อธิบดีกรมสุขภาพจิต เปิดรายงานปัญหาสุขภาพจิตผู้สูงอายุตั้งแต่อายุ 60 ปี ขึ้นไป ในสถานบริการสังกัด กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข พบว่า ใน รอบ 5 ปี ตั้งแต่ปี 2547?2551 มีผู้ป่วยนอกเข้ารับบริการ 141,566 ราย ต่อปี ผู้ป่วยใน 2,663 ราย ต่อปี ปัญหาที่พบบ่อยในผู้สูงอายุที่เป็นผู้ป่วยนอก 5 อันดับ คือ 1.โรควิตกกังวล และความเครียด ร้อยละ 26.42 2.โรคจิต ร้อยละ 25.73 3. โรคที่มีสาเหตุจากสมองและร่างกาย ร้อยละ 18.47 4. โรคซึมเศร้า ร้อยละ 18.24 และ5. โรคจากสารเสพติด ร้อยละ 3.43

ปัญหาสุขภาพจิตที่เกิดขึ้นกับผู้สูงอายุเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย เช่น การเจ็บป่วย การเสื่อมของระบบต่างๆ ในร่างกายที่ก่อให้เกิดความวิตกกังวลความเครียดความรู้สึกกดดัน ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงทางด้านบทบาททางสังคม เช่น การเกษียณอายุ การสูญเสียบทบาทการเป็นหัวหน้าครอบครัว การเสียชีวิตของคู่สมรส ญาติ คนใกล้ชิดหรือเพื่อนซึ่งล้วนแต่มีผลกระทบต่อจิตใจของผู้สูงอายุทั้งสิ้น

น.พ.ชาตรี กล่าวว่า การป้องกันไม่ให้ผู้สูงอายุในครอบครัวมีปัญหาสุขภาพจิต มีข้อปฏิบัติ 5 ด้าน คือ 1.การมอบความรัก ด้วยการเคารพยกย่องให้เกียรติ ห่วงใย เอื้ออาทร ทั้งการกระทำและคำพูด 2. มอบความเข้าใจ โดยต้องยอมรับธรรมชาติของผู้สูงอายุที่มีความเสื่อมไปตามวัย เข้าใจถึงวัยและสภาพร่างกายที่เปลี่ยนแปลง อาจมีการหลงลืม หรือกระทำเรื่องเดิมซ้ำๆ 3. มอบการสัมผัส เช่น การกอด บีบนวด จับมือ เพื่อถ่ายทอดความรัก 4. มอบเวลา ด้วยการพาท่องเที่ยว พูดคุยถามทุกข์สุข ความเป็นอยู่ และ 5. มอบโอกาส การเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุแสดงประสบการณ์ หรือความภาคภูมิใจ และสนใจเรื่องราวต่างๆ รวมถึงเปิดโอกาสให้ได้ทำงานหรือกิจกรรมที่สามารถทำได้

"ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ที่มักมีการเดินทางท่องเที่ยว โดยเฉพาะหากมีผู้สูงอายุที่เดินทางไปด้วยอาจเกิดความเครียด ปวดเมื่อยร่างกาย จึงควรมีช่วงเวลาพัก ไม่เดินทางติดต่อกันนานเกิน 3 ชั่วโมง ควรหยุดพักเป็นระยะๆ เพื่อผ่อนคลายอิริยาบถ และใช้พลังสุขภาพจิต อึด ฮึด สู้ ผ่อนคลายความเครียดในการเดินทาง ผ่อนคลายอารมณ์ ขณะรถติด ไม่หงุดหงิดง่าย และควบคุมอารมณ์ ปรับความคิด เช่นถึง ช้า ดีกว่าไปไม่ถึง" น.พ.ชาตรีกล่าว

สำหรับผู้สูงอายุที่ร่วมชุมนุมอยู่ในช่วงนี้ อาการร้อนอาจส่งผลให้เกิดความเครียดได้มากขึ้นในกลุ่มผู้ชุมนุม ดังนั้น ควรทำใจให้เย็น และไม่ทุ่มความหวังกับเรื่องต่างๆ มากจนเกินไป ที่สำคัญคือควรใช้สติปรับอารมณ์ หลีกเลี่ยงความรุนแรงด้วย

ด้านโรงพยาบาลพญาไท 2 ร่วมกับสถานีวิทยุ เอฟเอ็ม 100.5 อสมท จัดโครงการ "การป้องกันและดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ด้วยวัคซีนไอพีดี 23 สายพันธุ์" เพื่อรณรงค์ให้ความรู้ถึงโรคติดเชื้อไอพีดี ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการติดเชื้อในกระแสเลือดในผู้สูงอายุถึงขั้นเสียชีวิต พร้อมบริการฉีดวัคซีนไอพีดีให้ผู้สูงอายุ ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป จำนวน 100 ท่าน โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

น.พ.พจน์ อินทลาภาพร อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ กล่าวว่า โรคติดเชื้อนิวโมคอคคัส เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรียที่มีชื่อว่า "สเตรปโตคอคคัส นิวโมเนีย อี" หรือ "นิวโมคอคคัส" ติดต่อได้จากคนสู่คนผ่านระบบทางเดินหายใจ เช่น การไอ จาม และสัมผัสกับละอองเสมหะของผู้ป่วย หรือผู้ที่เป็นพาหะ เชื้อนี้อาศัยอยู่ในโพรงจมูก และคอหอยของคนทุกอายุ ก่อให้เกิดโรคติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ เช่น ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน ปอดบวม รวมถึงหูน้ำหนวกเฉียบพลัน หลังจากนั้นอาจเกิดการติดเชื้อนิวโมคอคคัสชนิดรุนแรง (Invasive Pneumococcal Disease) หรือเรียกย่อๆ ว่า ไอพีดี ทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือด การติดเชื้อในระบบประสาท เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบและไขสันหลังอักเสบเฉียบพลัน ในผู้ใหญ่อายุมากกว่า 65 ปี

ส่วนการป้องกันต้องอาศัยสุขอนามัยที่ดี หลีกเลี่ยงแหล่งชุมชน หรือพื้นที่ที่มีการระบาด ทั้งนี้การป้องกันโดยการฉีดวัคซีนไอพีดี 23 สายพันธุ์ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับทางเดินหายใจ โรคเบาหวาน โรคหัวใจ โรคไต หรือโรคอื่นๆ ที่มีโอกาสเสี่ยงในการติดเชื้อสูง รวมทั้งผู้สูงอายุที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป โดยวัคซีนในปัจจุบันประกอบด้วยสารก่อภูมิต้านทาน 23 ชนิด ซึ่งครอบคลุมประมาณ ร้อยละ 80 ของสายพันธุ์ที่ทำให้เกิดการติดเชื้อชนิดรุนแรง รวมถึงสายพันธุ์ที่ดื้อยาเพนิซิลลินที่ใช้รักษาโรคด้วย


ข้อมูลข่าวโดยหนังสือพิมพ์ข่าวสด ออนไลน์ วันที่ 13 เมษายน 2552

สนใจรายละเอียดข่าวเพิ่มเติมอ่านได้ที่ข่าวสดออนไลน์.....คลิกที่นี่ค่ะ.....

Posted by STY Staff/Thongpet Sabaihom
Srithanya Hospital Library


Posted By: STY_Library - Date : 13/4/2009