เย็นศิระเพราะพระบริบาล ด้วยเกล้า ด้วยกระหม่อม ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่กรมสุขภาพจิต

ตระหนักไม่ตระหนก covid-19 ตระหนักไม่ตระหนกก้าวผ่านวิกฤติ covid-19

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
รองนายกรัฐมนตรี รมต.สาธารณสุข: กล่าวในโอกาสเข้ารับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
รมช.สาธารณสุข: กล่าวในโอกาสเข้ารับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
ยินดีต้อนรับ: อธิบดีกรมสุขภาพจิต พญ. อัมพร เบญจพลพิทักษ์
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ร่วมต่อต้านการใช้สารพิษฆ่าหญ้า คลอร์ไพริฟอส พาราควอต ไกลโฟเซต

ข่าวจากหนังสือพิมพ์ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต

ทาสแมวระวัง!! โรคสุดแปลก “ขี้แมวขึ้นสมอง” เสี่ยงแท้ง-ซึมเศร้า!!

ทาสแมวระวัง!! โรคสุดแปลก “ขี้แมวขึ้นสมอง” เสี่ยงแท้ง-ซึมเศร้า!!

ทาสแมวควรรู้!! ระวังติดโรคขี้แมวขึ้นสมอง หากไม่ดูแลแมวให้ดีอาจติดเชื้อสัตว์สู่คน แพทย์เตือนไม่ใช่เรื่องใหม่ ไทยยังศึกษาน้อย ย้ำพบเชื้อขึ้นสมอง คนตั้งครรภ์ติดเชื้อเสี่ยงบุตรพิการได้ ทั้งนี้ เธอพร้อมผลักดันสู่นโยบายคัดกรองหญิงก่อนตั้งครรภ์ เพื่อลดความเสี่ยง!!

ระวัง!! โรคขี้แมวขึ้นสมอง “ตั้งครรภ์-เสี่ยงแท้ง”

“ถ้าเราเป็นคนภูมิคุ้มกันปกติ ไม่น่ากลัวค่ะ และถ้าเราดูแลแมวที่เราเลี้ยงโดยการถ่ายพยาธิเป็นประจำ สม่ำเสมอ ไม่น่ากลัว…”

รศ.พญ.ชวัลญ์ญา รัตนพิทูลย์ หัวหน้าศูนย์โรคปรสิต เปิดใจกับ ทีมข่าว MGR Live หลังศูนย์วิจัยโรคปรสิต ออกมาเตือน “ทาสแมว” ระวังติดเชื้อโรคขี้แมวขึ้นสมอง เมื่อพบผู้ป่วยชายวัย 30 ปี มีรอยโรคขนาด 5 มิลลิเมตร ที่ตาขวา และเกือบ 1 มิลลิเมตร ที่ตาซ้าย ซึ่งสิ่งที่ส่งให้สังคมวิตกกังวล คือ เชื้อจะก่อโรคทางตา ส่วนหญิงตั้งครรภ์เสี่ยงแท้ง

คือ ปกติแมวมันก็จะมีวิถีชีวิตของเขาที่จะไปหากินตามสิ่งแวดล้อม แมวมันก็จะได้รับเชื้อเรียกว่า Toxoplasmosis หรือโรคขี้แมวขึ้นสมองพอตัว Toxoplasmosis ไปอยู่ในแมว หลังจากนั้น คนก็จะติดต่อได้โดย 2-3 ทางหลักๆ คือ เขาเรียกว่ามีการปนเปื้อนลงไปในอาหาร เล็บมือ หรืออะไรต่างๆ ที่ทำให้ตัวพยาธิขี้แมวขึ้นสมองนี้ มาอยู่ในตัวคนเราได้ ปกติถ้าอยู่ในตัวคนที่มีภูมิคุ้มกันปกติ ก็จะสามารถจัดการกับตัวโปรโตซัว พยาธิขี้แมวขึ้นสมองตัวนี้ได้

หลักๆ คือ สิ่งที่เห็นอาจจะมีอาการไข้ ครั่นเนื้อครั่นตัวเหมือนเป็นหวัดธรรมดา อันนี้ในคนปกตินะคะ แต่ในคนมีภูมิคุ้มกันบกพร่อง อย่างกลุ่มที่ได้รับสเตียรอยด์นานๆ ให้ยาเคมีบำบัด

หรือว่าเป็นกลุ่มที่เป็นภูมิคุ้มกันบกพร่องจากสาเหตุอื่นๆ ก็จะทำให้เกิดตัวเชื้อตัวนี้ไปอยู่ตามกล้ามเนื้อของคนไข้ หรือไปอยู่ที่บริเวณสมองของคนไข้ อันนี้ก็เป็นจุดหนึ่งที่ทำให้มันมีพยาธิสภาพในร่างกายได้”

โดยเชื้อ Toxoplasmosis หรือ โรคขี้แมวขึ้นสมองนั้น มักพบในสัตว์เลือดอุ่นโดยเฉพาะแมว พบเชื้อได้ใน “ขี้แมว” ซึ่งคุณหมอย้ำว่า ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันดี จะไม่เป็นโรคนี้

“ตัวโปรโตซัวตัวนี้อยู่ในขี้แมว มันอาศัยอยู่ในลำไส้ของแมว หลังจากแมวถ่ายออกมาแล้ว มันจะมีระยะติดต่ออยู่ในอุจจาระของแมว ถ้าสมมติเราเอามือไปสัมผัส ล้างมือไม่สะอาด ไปหยิบอาหารเข้าปาก ตัวนี้ก็จะมีโอกาสที่จะติดจากสัตว์สู่คนได้

เมื่อเข้าไปอยู่ในคน มันก็อยู่ในลำไส้ของเรา แต่ตัวโปรโตซัวตัวนี้มันมีความสามารถพิเศษที่ยังไม่มีงานวิจัยมายืนยันว่ามันไปตามกล้ามเนื้อ ไปที่สมองได้ยังไง อันนี้ยังไม่มีงานวิจัยยืนยันชัดเจน

แต่ส่วนใหญ่พอมันอยู่ในลำไส้เรา มันจะมีกลไกในร่างกาย ที่ไปอยู่ในลำไส้ แล้วก็ไปอยู่ที่สมอง ถ้าคนไข้ที่เป็น HIV หรือกลุ่มคนภูมิคุ้มกันบกพร่อง คือ พอไปอยู่ที่สมอง ร่างกายมันจะมีกลไกในการกำจัด คือ อาจจะสร้างแคลเซียมมาห่อหุ้มตัวพยาธิตัวนี้ ทำให้เกิดเป็นที่มาของคำพูดว่าโรคขี้แมวขึ้นสมอง”

ทว่า ในภาวะปกติ คนปกติผู้ที่ติดเชื้อมักไม่แสดงอาการ หรือมีอาการคล้ายไข้หวัด แต่ถ้าเป็นผู้ป่วย HIV อาจมีอาการที่รุนแรงขึ้น เช่น มีไข้ ปวดหัว มึนงง ชัก คลื่นไส้ ซึ่งในหญิงตั้งครรภ์เธอยอมรับว่าถือเป็นจุดที่สำคัญอาจส่งผลต่อเด็ก แต่ยังไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร

“หญิงตั้งครรภ์ได้รับเชื้อโปรโตซัว หรือ พยาธิขี้แมวขึ้นสมอง มันจะส่งผลต่อลูกที่อยู่ในท้อง ในช่วงตั้งครรภ์ เขาเรียกว่าภาวะพิการตั้งแต่กำเนิด คือ ถ้าประเทศในฝั่งอเมริกา หรือยุโรป มันจะมีการคัดกรอง เขาเรียกว่า โรคที่ทำให้เกิดความพิการตั้งแต่กำเนิดนะคะ มันก็จะมีหลายตัว

อย่างบ้านเราเมืองไทยก็จะตรวจหัดเยอรมัน แต่ทางในยุโรปจะมีการตรวจตัว Toxoplasmosis หรือตัวโปรโตซัว พยาธิขี้แมวตัวนี้ด้วย อีกกลุ่มก็จะเป็นหัดเยอรมัน และเป็นเชื้อโรคอีกชนิดหนึ่ง ชื่อ Cytomegalovirus อยู่ 3-4 อย่าง แต่ว่าเมืองไทยเราตรวจแค่รูเบลลา (หัดเยอรมัน) ไม่มีการตรวจภูมิคุ้มกันของโรคขี้แมวขึ้นสมอง ในเมืองไทยยังมีการศึกษาน้อย

แต่ทาง ศ.พญ.กฤษณา เพ็งสา ที่ปรึกษาเวชศาสตร์เขตร้อน เขาได้รวบรวมเคสในประเทศไทย ที่ทารกมีภาวะพิการตั้งแต่กำเนิด 20 เคส ปรากฏว่า 13 เคส ตรวจ Antibody (ภูมิคุ้มกันในร่างกาย) แล้วพบโปรโตซัว พยาธิขี้แมวขึ้นสมองนี้ 13 ราย ใน 20 ราย ซึ่งก็ค่อนข้างสูง”

ไม่เพียงเท่านี้ ยังมีงานวิจัยเชื้อโรคขี้แมวขึ้นสมองที่สามารถส่งผลกระทบต่อบุคลิกภาพ และพฤติกรรมโดยอาจจะทำให้เกิดบุคลิกภาพแบบหวั่นไหว โรคจิตเภท โรคซึมเศร้า มีความเสี่ยงในการฆ่าตัวตาย แต่ก็มีการแย้งในประเด็นเหล่านี้เช่นกัน

“เรื่องสุขภาพจิต คือ มันเคยมีงานวิจัยที่เคยบอกอยู่ค่ะ แต่ว่ายังคลุมเครืออยู่ ไม่มีการยืนยันชัดเจน ก็อาจจะต้องศึกษาเพิ่มเติม”

27 พฤษภาคม 2563

ที่มา ผู้จัดการ ออนไลน์

Posted By Nitayaporn/thongpet/kanchana/Maneewan

Views, 774