ภัยร้าย"ไกล่เกลียคืนดี" ละเมิดสิทธิผู้หญิงถึงชีวิต


หลังจากกฎหมายคุ้มครองผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว บังคับใช้มาครบ 1 ปีแล้ว มูลนิธิผู้หญิงประเมินสถานการณ์จากการเก็บข้อมูลข่าวจากหนังสือพิมพ์ในปี 2551 ตั้งแต่เดือนแรกถึงเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา พบว่า ความรุนแรงต่อผู้หญิงในครอบครัวมีแนวโน้มรุนแรงขึ้นจนถึงขั้นสูญเสียชีวิต รวม 17 ราย แบ่งเป็นกรณีผู้หญิงเสียชีวิตจากการถูกสามีทำร้าย 12 ราย และสามีที่ใช้ความรุนแรงต้องเสียชีวิตจากการที่ผู้หญิงสู้กลับ 5 ราย

นอกจากที่ปรากฏเป็นข่าวแล้ว มูลนิธิผู้หญิงยังได้รับการติดต่อจากครอบครัวของหญิงที่ต้องคดีด้วยข้อกล่าวหาเจตนาฆ่าสามีของตนเอง ซึ่งพบว่ามีต้นเหตุจากการที่ผู้หญิงต้องทนทรมานจากการกระทำความรุนแรงของสามี จึงต้องต่อสู้เพื่อป้องกันตนเอง ซึ่งจากประสบการณ์ที่ได้สัมผัสกับผู้หญิงที่ต้องคดีเหล่านี้ แทบทุกรายต่างก็เล่าถึงความพยายามที่จะให้เจ้าหน้าที่ตำรวจช่วยเหลือ แต่ในที่สุดเจ้าหน้าที่ก็มักจะไกล่เกลี่ยให้ยุติเรื่องและคืนดีกัน แม้ผู้หญิงบางคนต้องการให้ดำเนินคดีกับสามี แต่เจ้าหน้าที่ก็มักจะปฏิเสธ

ตลอดระยะเวลาการทำงานของมูลนิธิผู้หญิง พบว่า กรณีหญิงที่ถูกทำร้ายทุบตีจากสามีเป็นประจำและต่อสู้กลับจนต้องตกเป็นผู้ต้องหาเสียเองนั้น มีปรากฏเป็นข่าวตลอดมา ปรากฏการณ์ที่เป็นอยู่นี้ผู้เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมายคงจะต้องร่วมกันหาคำตอบว่า ใครควรจะเป็นผู้รับผิดชอบต่อชีวิตของผู้หญิงที่ต้องจบลงด้วยน้ำมือของสามีตนเอง รวมถึงกรณีที่ผู้หญิงไม่สามารถอดทนกับความรุนแรงจากสามีและต่อสู้ป้องกันตนเอง และต้องเปลี่ยนจากเหยื่อของความรุนแรงกลายเป็นผู้ต้องหาในชั่วข้ามคืน



สังคมไทยให้คุณค่ากับระบบครอบครัวและเครือญาติในฐานะที่เป็นรากฐานสำคัญของสังคม การอยู่รอดของครอบครัวจึงมีความสำคัญมากกว่าสิทธิในชีวิตของผู้หญิง เมื่อผู้หญิงต้องเผชิญกับความรุนแรงในครอบครัว คนทั่วไปจึงยังคงเห็นว่าเรื่องที่เกิดขึ้นเป็นเพียงเรื่องเล็กน้อย เปรียบเสมือนลิ้นกับฟันย่อมกระทบกันเป็นธรรมดา และยอมรับให้สามีลงโทษเพื่อสั่งสอนภรรยาได้

ประเด็นที่จะต้องพิจารณาก็คือ ในการจัดการกับความรุนแรงในครอบครัวที่เกิดกับผู้หญิง สิ่งใดจะสำคัญกว่า ระหว่างครอบครัวกับสิทธิในชีวิตและร่างกายของผู้หญิง

กฎหมายใหม่เพื่อคุ้มครองผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว มีการกำหนดมาตรการคุ้มครองชั่วคราว การถอนแจ้งความ และการถอนคดีได้ทั้งชั้นสอบสวน ชั้นอัยการและชั้นศาล และยังให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ในการเข้าช่วยเหลือได้ในเคหสถาน ซึ่งนับเป็นก้าวสำคัญในความพยายามสร้างกลไกความคุ้มครองแก่ผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว

แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็คือ การที่กฎหมายนี้เน้นการให้โอกาสแก่ผู้กระทำในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยใช้กระบวนการไกล่เกลี่ย และไม่เน้นการดำเนินคดีทางอาญา จึงเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมอาจให้ความสำคัญกับการดำรงอยู่ของครอบครัวมากกว่าสิทธิในชีวิตและความปลอดภัยของผู้หญิง ในขณะที่ในปัจจุบันยังไม่มีใครรับประกันได้ว่า เรามีความพร้อมในการปรับพฤติกรรมของสามีที่ใช้ความรุนแรงที่มีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใด

หากผู้บังคับใช้กฎหมายยังคงเน้นให้เกิดการไกล่เกลี่ยโดยไม่ได้คำนึงถึงความปลอดภัยในชีวิต ซึ่งเท่ากับเป็นการผลักให้ผู้หญิงต้องกลับไปอยู่ในสภาพที่เสี่ยงต่อการถูกกระทำซ้ำ ดังนั้น ภาระในการจัดการแก้ไขสถานการณ์จึงตกอยู่กับผู้หญิง และดังที่เราพบบทเรียนมากมาย นั่นคือ ผู้หญิงมีโอกาสเสียชีวิต หรือบางคนเมื่อหมดหนทางก็เลือกการสู้กลับ เพื่อยุติปัญหาที่ไม่มีทางออก

ในวาระแห่งวันสิทธิมนุษยชนสากล ทางมูลนิธิ ผู้หญิงจึงขอย้ำเตือนแก่ผู้เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมายในทุกส่วนที่จะต้องตระหนักว่า สิทธิในชีวิตและความปลอดภัยของผู้หญิงจะต้องมาก่อนการดำรงอยู่ของครอบครัว กฎหมายใหม่นี้จะต้องให้ความคุ้มครองแก่ผู้หญิงอย่างมีประสิทธิภาพ

โดยบทบาทของผู้ไกล่เกลี่ยประนีประนอม จะต้องมิใช่ผู้พิทักษ์ครอบครัวและมุ่งหมายให้สามีภรรยาได้คืนดีกัน แต่จะต้องประเมินความเสี่ยง ที่ผู้หญิงอาจจะถูกกระทำซ้ำ ได้รับบาดเจ็บ และความเสี่ยงที่ผู้หญิงอาจสูญเสียชีวิตจากการทำ ร้ายของสามี และอันที่จริงแล้วเมื่อเกิดโศกนาฏ กรรมในครอบครัว ทั้งคดีที่ผู้หญิงต้องเสียชีวิตจากการถูกสามีทำร้าย และกรณีที่สามีต้องจบ ชีวิตจากการต่อสู้ป้องกันตัวของผู้หญิง รัฐก็คือจำเลยตัวจริง ที่จะต้องรับผิดชอบต่อความสูญเสียที่เกิดขึ้น


ข้อมูลข่าวโดยข่าวสด ออนไลน์ วันที่ 9 ธันวาคม 2551

สนใจรายละเอียดข่าวเพิ่มเติมอ่านได้ที่ข่าวสด ออนไลน์.....คลิกที่นี่ค่ะ.....

Posted by STY Staff/Thongpet /Jirapan
Srithanya Hospital Library

Posted By: STY Library - Date : 9/12/2008